Rondom onze parochie

Het cadeau aan pastor Theo te Wierik goed besteed

Bij gelegenheid van het zilveren priesterfeest van onze pastor in september 2008, hebben verschillende parochianen bijgedragen aan het cadeau dat bestemd werd voor de AIDS kinderen in Merauke – Papoea. Met het geld + andere giften kon de 2 ha grond gekocht worden. Hierbij enkele foto’s en een kort berichtje van pater Kees de Rooij over de voortgang van het project…dank zij de hulp van velen van ons. 
Zoals u misschien al weet draait ons weeshuisje ( ongeveer 20 kinderen) al ruim 2 1/2 jaar , maar hier vangen we aidsslachtoffertjes op die zelf niet besmet zijn met het Virus. In het nieuw te bouwen weeshuis gaan we juist ook aids slachtoffertjes (beginnen met jonge kinderen van de leeftijd kleuterschool) opnemen.
Omdat het hoofd van de gezondheids dienst ook gewoon intergratie met andere kinderen wil (wat internationaal ook erg voorgestaan wordt) moeten we bij de nieuwbouw daar wel rekening mee houden. Afijn binnen enkele dagen hopen we de eerste schetsen van de nieuwbouw te kunnen bekijken om tot beslissingen te komen. In deze vergadering hebben we ook besloten om op 1 december (Wereld Aids Dag, de eerste steen van het nieuwe weeshuis te kunnen leggen.
Zoals u op de foto's kunt zien wordt er op het moment druk gewerkt aan het optrekken van een hoge muur om het weeshuis terrein van 2 ha. Aan een kant is ie klaar en aan de andere kant van het terrein gaat het ook snel met het optrekken. Aan de voorkant van het terein komt een laag mooi hekwerk met de ingang naar de gebouwen. Hopelijk geeft deze korte beschrijving en wat foto's u enige indruk van waar ik hier elke dag mee bezig ben.
Volgend jaar Mei hoop ik op verlof naar Nederland te komen. Mogelijk zien we elkaar en dan kan ik u meer vertellen en laten zien over ons MSC kindertehuis voor Aids slachtoffertjes.
Met nogmaals een hartelijke dank en vriendelijke groet,

 

Kees de Rooij msc

  

---

 

Ermelindisbeeld in onze kerk

Wie was Ermelindis?
 

Ermelindis is een plaatselijke heilige, die vereerd wordt in Meldert en door toevallige omstandigheden in Moergestel is terechtgekomen. In Meldert bestaat nog steeds een zeer grote verering voor haar. Jaarlijks is daar een processie (op Tweede Pinksterdag) en op 29 oktober wordt haar feestdag gevierd met een H. Mis en een tocht naar de Ermelindisboom. Maar in Moergestel is Ermelindis ondanks alles toch een betrekkelijk onbekende heilige. Het is wel een heilige met heel oude papieren. Ze leefde rond 600, dus nog voordat Willibrord in wat nu Noord-Brabant heet en in de Noordelijke Nederlanden het evangelie verkondigde. In de 9e eeuw stond er al een kerk bij haar graf; de fundamenten daarvan zijn het vorig jaar nog blootgelegd. Een heilige dus uit een ver verleden en daarom is er niet zoveel over haar bekend. Maar wél een heilige die een plaats heeft in de schakel van verleden naar heden. Ze is de moeite waard om wat langer bij stil te staan.

Ermelindis en Moergestel
Er bestaan al heel lang, zeg maar vanaf de late Middeleeuwen, banden tussen Ermelindis en Moergestel. Het is van daaruit te begrijpen, dat de melkfabriek destijds door pastoor Van Rijckevorsel van Kessel naar Ermelindis is genoemd. Om dezelfde reden is de Moergestelse reus naar haar genoemd en bestaat er Ermelindisbier. En hopelijk over enige tijd ook een Ermelindisplein, -hof of –straat. Maar ouder dan fabriek, reus en bier is de verering voor Ermelindis, een Vlaamse heilige die rond 600 leefde in Meldert, in de buurt van Leuven. Hoe die verering in Moergestel gekomen is, is niet met zekerheid te zeggen, maar waarschijnlijk via de Norbertijnen van Tongerlo (gelegen in de buurt van Leuven), die tussen 1334 en 1838 de pastoors leverden voor de Moergestelse parochie. In onze parochiekerk is een beeld van Ermelindis te zien (waarschijnlijk het enige Ermelindisbeeld in Nederland), een glas-in-loodraam met haar afbeelding en een processievaandel van haar. Bovendien beschikt de parochie over een tweetal relieken (overblijfselen, in dit geval: stukjes bot) van Ermelindis.

De levensbeschrijving van Ermelindis
In vroegere tijden was het niet ongebruikelijk, dat het leven van heiligen pas vele jaren na hun dood schriftelijk werd vastgelegd. En men schreef dan de verhalen op, die intussen de ronde deden. Of die verhalen nou historisch juist waren of niet, daarin was men minder geïnteresseerd. Het ging de schrijvers er meer om de devotie tot een bepaalde heilige te bevorderen dan om een wetenschappelijk-historische verhandeling te publiceren. Dat is bij Ermelindis ook het geval. Hoe het ook zij, haar levensbeschrijving (‘vita’) vertelt over haar jeugd, haar roeping, de pogingen om haar van haar roeping af te brengen, haar vlucht naar Meldert, haar kluizenaarsleven, haar dood en begrafenis, de ontdekking van haar graf en het begin van de verering.

De jeugd en roeping van Ermelindis
Over haar jeugd wordt beschreven, dat zij zich al op jonge leeftijd tot God voelde aangetrokken. Ze leert de psalmen van David en als zij af en toe de kans krijgt om het woord van God te horen (Bijbelverhalen), dan probeert ze die zo goed mogelijk te onthouden door ze steeds opnieuw in gedachten te herhalen. Als ze de leeftijd heeft om uitgehuwelijkt te worden, geeft zij te kennen dat ze dat niet wil en voor Christus kiest. Ten teken daarvan knipt zij haar mooie haren af. Wat haar ouders ook proberen om haar op andere gedachten te brengen, door dreigementen of vleierijen, het lukt allemaal niet en uiteindelijk geven ze toe. Ermelindis krijgt geld mee en verlaat het ouderlijk huis en vestigt zich op een verlaten plek om alleen met God te zijn. 

Vinding van het graf van Ermelindis
Na haar dood bleef Ermelindis 48 jaar voor de wereld “verborgen”; zij raakte, zeg maar, in de vergetelheid. Toen vond God het tijd om haar bekend te maken, opdat zij niet alleen in de hemel, maar “nu ook door de mensen op aarde zou worden geëerd.” Op een dag kwam daar iemand, maar door Gods toedoen kon hij geen stap verder gaan. Midden in de nacht krijgt hij een visioen: hij ziet het graf van Ermelindis, “helderder dan de zon, en hij hoorde engelen psalmen zingen.” Als het dag wordt, verdwijnt dat visioen, maar op de plaats blijft een overheerlijke geur hangen. Enige tijd later herhaalt zich dit en dan begrijpt de man dat God op die plaats Ermelindis wil laten vereren. Haar graf wordt opgegraven, er wordt een kapel gebouwd en mensen stromen toe om haar te vereren. Na afloop “keerden zij vreugdevol en opgewekt naar huis terug. Amen”, zo besluit het verhaal van haar levensbeschrijving.

Ermelindisklok
Moergestel heeft een Ermelindisklok: het Angelusklokje, boven de sacristie. Daar staat een in het Latijn geschreven zin op, die begint met: “Ik die Ermelindis wordt genoemd …..”. Dat klokje dateert van 1948 en weegt 120 kilo. Het is dus ouder dan de drie torenklokken, die in 1949 zijn aangebracht. Dat Angelusklokje heeft overigens tussen 1980 en 2000 niet kunnen luiden; het zat vast. Maar sinds de torenrestauratie van 2000 luidt het weer naar hartenlust twee keer per dag: om 12.03 en 18.00 uur. Het luidt dan drie keer een paar korte slagen (met flinke tussenpozen, om het Engel des Heren te bidden) en vervolgens 68 slagen. Waarom 68 is ons onbekend.

Ermelindis in Moergestel
Er zijn met dat al dus nogal wat voorwerpen in Moergestel die met Ermelindis te maken hebben: één of misschien wel meer beelden, een glas-in-loodraam, een processievaandel, twee relikwieën, een Ermelindislied (dat tijdens de processie voor het eerst in vijftig jaar werd gezongen), een klok en Ermelindisnoveenkaarsen die we uit Meldert hebben laten overkomen. Buiten al deze religieuze voorwerpen is de naam van Ermelindis nog verbonden aan de Moergestelse reus (reuzin), aan bier en aan de jaarlijkse vrijwilligersprijs. En sinds 2009 aan een standbeeldje op het kerkplein bij het toekomstig hof dat nu al Ermelindishof heet.
 

Onverwachts weerzien met Meldert

Pastor Theo Schepens en uw hostmaster (Ad Wolfs) vergezelden EMTEVE die, nadat in onze kerk opnamen waren gemaakt voor een programma over Ermelindis, voor dit doel ook een afspraak had gemaakt in Meldert.
Heel bijzonder, want we maakten kennis met historicus Jan Degeest, Emiel Haccour, voorzitter van het Ermelindiscomité en koster Etienne Hacour , allemaal mensen die ons veel vertelden en lieten zien. Zelfs burgemeester Huon had even tijd vrijgemaakt om ons te verwelkomen.
Onderstaande foto’s geven u een indruk van ons bezoek.

 

	St.-Ermelindisaltaar in de kerk Het Ermelindisbeeld houdt in de hand een martelaarspalm en heeft op het hoofd een gouden kroon. Achter het rasterwerk bevindt zich het schrijn met de beenderen van de heilige.
	Het reliekschrijn dateert van 1849. Al in 1236 werden de stoffelijke resten in een schrijn geplaatst. Om de 50 jaarwordt het schrijn geopend.
	De kerk bezit prachtige ramen die het leven van Sint Ermelindis uitbeelden.
	De Ermelindiskapel ligt achter de kerk, dateert van 1629 en wordt al in de dertiende eeuw vermeld.
	Deze reliek wordt gebruikt voor de gewone verering. De houder, uit 1849, is van verguld brons.
	Interview met historicus Jan Degeest. Graftombe op de plaats waar de H. Ermelindis oorspronkelijk begraven is
	De bron onder de tombe. Water waaraan bijzondere kracht wordt toegekend.

---

Donkere Dagen

Uit het leven van Sinti, Roma en woonwagenbewoners
 
‘Als ik de boog in de wolken zie verschijnen, zal ik denken aan het eeuwigdurende verbond tussen God en al wat op aarde leeft. Dit,’ zei God tegen Noach, ‘is het teken van het verbond dat ik met alle levende wezens op aarde gesloten heb.’
Genesis 9:16-17
De door de Stichting Media PWN in mei 2009 uitgegeven publicatie Donkere Dagen. Uit het leven van Sinti, Roma en woonwagenbewoners beschrijft de vervolging van deze bevolkingsgroepen in Nederland voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog, geeft de herdenkingen van de Sinti- en Roma-oorlogsslachtoffers die in de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden indringend weer en gaat in op het religieuze houvast dat het overgrote deel van deze bevolkingsgroepen overeind heeft gehouden en nog houdt.

  Reden van de uitgave
De Stichting Media PWN, een stichting van de landelijke instelling PWN heeft in mei 2009 de brochure Donkere Dagen. Uit het leven van Sinti, Roma en woonwagenbewoners uitgegeven om ook de maatschappij buiten de eigen Sinti- en Romagemeenschappen bekend te maken met de discriminatie, de vervolgingen en het leed dat door deze mensen in de Tweede Wereldoorlog is geleden en waaronder nabestaanden nog steeds lijden.
Voor de verspreiding ervan wordt vooral gedacht aan de ongeveer 650 parochies waar woonwagenbewoners, Sinti en Roma woonachtig zijn. Het PWN hoopt hiermee te bereiken dat er in de samenleving een groeiend begrip ontstaat voor deze bevolkingsgroepen, zowel in eigen land alsook in Europa en de rest van de wereld, waar nog miljoenen Sinti en Roma worden achtergesteld en nauwelijks gelegenheid krijgen te participeren in de samenleving.

Daarnaast is deze brochure een blijk van medeleven aan alle Sinti en Roma die in de oorlog zijn omgekomen, en hun nabestaanden. Door de uitgave is er een aansporing om de overledenen te blijven gedenken en de nabestaanden te troosten. Tegelijkertijd wordt met deze uitgave het gebed tot God de Vader uitgesproken dat wij allen in Hem blijven geloven. Dat Hij mens en volk wereldwijd de kracht geeft elkaar niet los te laten maar samen het doel van de schepping en de mensheid na te streven tot eer van God en de ontplooiing van Zijn schepping. Met als hoogste doel het streven naar geluk voor ieder die deze aarde bewoont.

Doel van de brochure
Het doel van Donkere Dagen. Uit het leven van woonwagenbewoners, Sinti en Roma is de lezer uit te nodigen om deel te nemen aan het verwerkingsproces van het leed dat Sinti en Roma is aangedaan. De discriminatie en vervolging van met name de Sinti en Roma, vooral in de oorlog van 1940-1945, zijn lang voor de buitenwereld verborgen gebleven.
Ook voor de Sinti en Roma zelf bleef de pijn van deze periode binnenkamers en velen, tot zelfs de derde generatie, kunnen er nog steeds niet over spreken.
Pas vijfenvijftig jaar na de zwarte nacht van 16 mei 1944 toen Sinti en Roma in een landelijke razzia werden opgepakt en weggevoerd naar Westerbork – en drie dagen later naar Auschwitz – vonden er landelijke herdenkingen plaats. De eerste werd gehouden in de Sint-Janskathedraal te ’s-Hertogenbosch op 16 mei 1999.
 
In deze brochure zijn verwerkingsmomenten opgenomen. Het zijn indrukken en emoties van oorlogslachtoffers en hun nabestaanden, herdenkingen, getuigenissen en gebeden.

 Voor wie bestemd
De brochure is op de eerste plaats bestemd voor de pastores, pastorale werkers, diakens, contactpersonen, vrijwilligers en parochianen zelf in de 650 parochies waar woonwagenbewoners, Sinti en Roma wonen. Het PWN acht het belangrijk dat de parochies en hun medewerkers goed geïnformeerd zijn over dit onderwerp, zodat zij zich bewust zijn van en begrip krijgen voor de positie waarin medeparochianen uit deze bevolkingsgroepen verkeren. De ervaring is: bij ruime achtergrondkennis kan een wederzijdse positieve en meer onbevangen houding ontstaan.
In parochies en gemeenten vinden er rond 4 mei, de Nationale Dodenherdenking, talloze herdenkingen plaats. Tot nu toe zijn woonwagenbewoners, Sinti en Roma hier nog maar weinig bij betrokken. De inhoud van deze brochure stimuleert om over ook dit onderwerp te communiceren en gezamenlijke herdenkingen te ontwikkelen.

Donkere Dagen
Uit het leven van Sinti, Roma en woonwagenbewoners is een uitgave van de Stichting Media PWN, Emmaplein 19 B, 5211 VZ ’s-Hertogenbosch, tel. 073-6921399; Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.
Samenstelling: Hélène van Hout, Jan van der Zandt m.s.c.
Vormgeving en druk: Berne - Heeswijk®
58 pagina’s, A4-formaat, rijk geïllustreerd
Administratie- en verzendkosten € 4,00 en een vrijwillige bijdrage per exemplaar.
Bankrekening: 8366130 t.n.v. Stichting media PWN te ’s-Hertogenbosch
ISBN 978 90 814 0941 4

---

 

Brief aan de bisschop 

 

Aan Drs. A.L.M. Hurkmans Bisschop van ’s-Hertogenbosch Postbus 1070 5200 BC Den Bosch
Gezinsviering	Moergestel, 20 juli 2009

 Betreft: geloven in groei

Monseigneur,

Moergestel is in vele opzichten een uniek dorp.
Zo zag Moergestel kans voor haar bevolking een nieuw theater/gemeenschapshuis te laten bouwen, terwijl er in de gemeente Oisterwijk al een was.
De Moergestelnaar gaat niet voor een zondagsdienst naar een kerk in een andere plaats, als er in het eigen dorp een uniek kerkgebouw (Rijksmonument) staat, sterker nog het vraagt om een eigen gebouw als er dat niet zou staan.
De Moergestelnaar accepteert niet dat het eigen parochiecentrum, dat met gemeenschapsgeld tot stand gekomen is, gesloten zou moeten worden; de steen in de gevel zegt immers: ‘’in ieders naam gelegd als bouwsteen van gemeenschap’’ en wat als dat gebouw geen bouwsteen van gemeenschap meer kan zijn?

 Moergestel heeft een unieke gemeenschap: het slaagt erin met behulp van uitsluitend vrijwilligers voor het tweede jaar een drie-weken durend spektakel – Moergestel Fietsdorp – te organiseren wat dit jaar tienduizenden bezoekers heeft getrokken.

 Moergestel heeft een unieke volksaard met een unieke hechte saamhorigheid..
De Moergestelnaar voelt zich geen Oisterwijker:

Moergestel is een plaats met unieke tradities: het heeft als enige plaats in Nederland drie bloeiende Gilden in haar midden.

Moergestel heeft een unieke plaats in Nederland qua aantal florerende verenigingen.

Moergestel heeft een unieke ondernemingsvereniging in Nederland: daarin zijn alle soorten geledingen van ondernemingen vertegenwoordigd.

Zoals de fusie tussen de ondernemingsverenigingen van Moergestel en Oisterwijk is mislukt, zo zal een samengaan tussen de parochie van Moergestel en drie op zich al geheel verscheiden parochies van Oisterwijk, zoals in het plan van aanpak voorzien, héél moeilijk liggen.

Moergestel neemt unieke initiatieven: zo organiseert de Stichting Wiekentkunst ieder jaar een manifestatie met telkens een ander item en heeft zij gezorgd voor de plaatsing van een Ermelindis beeld midden in het dorp bij de kerk.

Moergestel met wat er bij hoort houdt op een levendige gemeenschap te zijn als initiatieven die niet in de eerste plaats Moergestelgericht zijn niet meer kunnen worden ontplooid.
En wat voor Moergestel geldt, geldt ook voor de Moergestelse parochie.

Moergestel heeft een unieke parochie: in de parochie zijn niet alleen maar liefst meer dan 300 vrijwilligers actief, maar ook het aantal verschillende werkgroepen/ koren is uniek (meer dan 30 werkgroepen en 4 koren).
De parochie van Moergestel heeft een unieke vitaliteit: in Moergestel is de jeugd nauw bij de kerk betrokken via kinderkoor, jongerenkoor, gezinsvieringen, kinderwoorddienst en jongerenpastoraat.

 De werkgroepen in de parochie zijn uniek actief en vindingrijk: waar worden er fietsers en hun fietsen gezegend als het hier Fietsdorp is?
De vindingrijkheid van de parochianen zal achterblijven als men zich niet thuis voelt bij iets wat verderop gebeurt.
De parochie van Moergestel barst van de unieke plannen en daden.
Zo krijgt het kerkhof een overkapping en zo start in september een Huis voor Zingeving waar de (gelovig) zoekende mens uitgenodigd wordt om opnieuw bij zijn / haar leven stil te staan via lezingen, workshops, abdijdagen en abdijweekenden, groepsgesprekken, muziek, stiltedagen etc.
Unieke plannen en daden zullen geen voedingsbodem meer hebben als men zich niet meer betrokken voelt bij wat er te gebeuren staat.
De parochie van Moergestel werkt op een unieke wijze met andere organisaties en de plaatselijke pers samen: de traditie van het uitdelen in de kerk van de Sint-Janstros is weer in Moergestel geïntroduceerd en is meteen een succes gebleken.
De samenwerking met andere organisaties en plaatselijke pers zal alleen maar moeilijker worden, als er geen directe lijnen meer zijn.

 Leden van de parochie zijn op een unieke wijze actief in de Raad van Kerken (maar krijgen overigens weinig ondersteuning van de parochies in Oisterwijk).
Men vreest voor stilstand bij de samenwerking in de Raad van Kerken, als de huidige goede contacten met de parochies in en rond Tilburg beëindigd gaan worden.

 De parochie van Moergestel is op een unieke manier bezig er voor te zorgen dat bij het (in de toekomst) mogelijk wegvallen van de eigen priester/pastor toch het geloof gevierd en beleefd kan worden door bekwame parochianen erop voor te bereiden om diensten te verzorgen.

 Moergestel heeft een unieke plaatselijke geloofsgemeenschap, waarbij de leden elkaar inspireren om naar de geest van de tijd Jezus in hun midden te ervaren.
De inspiratie die van een plaatselijke bloeiende geloofsgemeenschap uitgaat wordt minder naar gelang de afstand en het niet-samengevoel groter worden en we zijn in dat geval bezorgd, dat nog méér mensen de kerk de rug zullen toekeren en dat onze unieke gemeenschap met name die rondom onze rooms-katholieke parochie voor een belangrijk deel verloren gaat.
Dat kan naar onze mening toch niet de bedoeling zijn!

Kortom: Moergestel en de parochie van Moergestel als levendige gemeenschappen zijn uniek en zéér nauw met elkaar verweven en moeten uniek blijven, omdat er anders straks geen Moergestel en geen Moergestelse parochie meer is.

 Moergestel wil graag samenwerken en meedenken met anderen, maar kan alleen uniek blijven als het vanuit het eigen unieke kan blijven handelen.

Dat unieke van Moergestel lijkt zich niet te verdragen met de plannen die het Bisdom met onze parochie heeft.
Wij geloven in groeien, omdat blijkt dat onze parochie nu al weer groeiende is, maar wij denken, dat wij in Moergestel met uw plannen niet groeien in geloof.
Wij als kerkbestuur, als pastoraatsgroep, als koren, als werkgroepen en als parochianen van de parochie roepen u op om met ons te overleggen hoe we gezamenlijk tot een aanpak kunnen komen die er voor zorgt dat de toekomst van ons unieke dorp en onze unieke parochiegemeenschap verzekerd blijft.

 Namens het parochiebestuur:

Hr.Will Pellis

Namens de pastoraatsgroep:

 Pastor Theo te Wierik msc

En vele parochianen ….
P.S.
Hierbij sturen wij u een video die gemaakt is bij gelegenheid van Moergestel Fietsdorp en het prentje dat bij de fietseninzegening is uitgedeeld en waaruit blijkt hoezeer de parochie aansluit bij iets wat in het dorp leeft en het dorp bij wat er in de kerk gebeurt.

 

---

Sint Janstrossen

Op zondag 21 juni 2009 werd weer de jaarlijkse fietszegening gehouden om 13.00 uur voor de hoofdingang van de kerk in het kader van Moergestel Fietsdorp. Voorafgaand aan deze zegening was er om 10.00 uur een thematische viering waarin de Sint Janstrossen werden geïntroduceerd Hieronder leest u wat Sint Janstrossen zijn, van welke planten/ bloemen ze gemaakt worden en hoe en waar ze opgehangen kunnen worden.

 Op de geboortedag van Johannes de Doper (24 juni) worden de huizen versierd met een bloementros, de sint Janstros. Vroeger werd deze in het bovenlicht gehangen, later langs de voordeur. Deze traditie concentreert zich tegenwoordig in de Kempen rond dorpen als Oerle, Meerveldhoven, Duizel etc. Er doen zeer veel mensen aan mee. Het is een voorbeeld van een traditie uit de volkscultuur die nu een nieuwe functie heeft gekregen.

 In een sint Janstros moeten de volgende 3 planten zeker voorkomen.